Woensdag 8 feb., Feestje Jubilaris

We dachten aan het einde van de dag een normale dagsluiting te krijgen, echter prof. Peels vroeg het woord. Op een ernstige wijze bracht hij een delicaat punt onder de aandacht. Na een ongemakkelijke stilte bracht hij naar voren dat we een jubilarus in ons midden hadden. Het bleek dat op woensdag 8 februari 2002 prof.dr. G.C. Den Hertog zijn inaugerale rede had uitgesproken.

Prof. Peels gaf aan dat prof. Den Hertog een groot man is, namelijk een mens met een groot hart voor studenten, een grote betrokkenheid op de TUA, een groot inzicht in de theologie. Namens alle aanwezigen en de TUA feliciteerde hij de jubilarus en overhandigde hem een fles wijn van de Karmel (die prof. Den Hertog zelf had geadviseerd aan prof. Peels in de winkel van de kiboets). Prof. Den Hertog sprak een kort dankwoord uit, waarna de jubilarus nog werd toegezongen met gezang 100 (10 x 10) uit het Liedboek.

Jeruzalem, Corné Pronk

Dagverslag: Woensdag 8 Feb., Golan-hoogte, Gamla, Banias en Tel Dan

Een mooie, overwegend zonnige dag waarop wij veel gezien hebben van de noordkant van Israël.

Golan-hoogte/GamlaDe steile berghellingen die ons op de Golan-hoogte brachten, boden ons schitterende vergezichten over het landschap. We zagen hoe het voorjaar de natuur in een prachtwereld veranderd had, waarbij vooral het groene gras, de bloeiende anemonen, cyclamen en niet te vergeten de vele bloeiende amandelbomen opvielen.
Op de Golan-vlakte geen bergen of heuvels, maar nagenoeg vlak land, met grote delen vruchtbaar land. Een groot deel waar alleen maar veel stenen liggen en een deel waar eikenbomen aangeplant zijn en ook koeien liepen, soms met een koereiger erbij. Zou de profeet Amos hier geweest zijn, zodat hij de runderen van Jeruzalem met deze koeien kon vergelijken? In de oud-testamentische tijd noemde men de Golan-hoogte Basan.
Heel bijzonder was het ook om zeer oude graven, Dolmen genoemd, te zien. Het bewijst dat dit gebied al heel lang bewoond is geweest.

Hoe mooi is het om hier een plek (Gamla) te zien waar gieren worden gekoesterd, om hun aantal te vergroten. Met de spanwijdte van hun vleugels geven ze een beeld van de dragende liefde van God voor Zijn volk. Wij lazen en hoorden het samen uit Deuteronomium 32:11.
Op deze plaats in dit natuurgebied was een bijzonder gevormde berg, de kameelrug genoemd, waar ruïnes waren van vestingen uit de Joods-Romeinse oorlog. Ook fundamenten van een zeer oude synagoge. Heel bijzonder om dat te zien.

Banias
Onder het gebergte van Banias, dichtbij de Hermon, ligt een grote bron. Het water stroomt vanaf de Hermon via deze bron, die na zo’n 500 meter in enkele riviertjes te zien is, naar de Jordaan. Hier beleef je dat watervloed tot watervloed roept en waterkolken bruisen, zoals Psalm 42:8 dat verwoordt. Zeer indrukwekkend.

Dan
Het hoogste noorden van Israël is bekend vanwege het stadje Dan. Koning Jerobeam liet er een offerplaats bouwen en daarvan zagen wij de fundamenten. Archeologie liet ons deels beleven, hoe het dagelijks leven in die tijd geleefd werd. Jerobeam en de 10 stammen toen, wij TUA en allen die er bij behoren nu. Wat hebben wij een trouwe God en Vader in Jezus Christus.

 

Een dag met nog veel meer ervaringen, dit waren er enkele van.

Dinie van de Riet

Dagverslag - lezing rabijn Rubenstein

7 februari 2012

Lezing door Rabbi Meir Rubinstein

Geboren in Zweden, heeft al lang in kibbutz Lavi gewoond, geeft les op een middelbare school.

De aanwezigheid van de tempel in onze gebeden en geloofsbeleving

Zach. 7-8 spreekt over gebeden in de tempel.

Kort na de terugkeer uit de ballingschap komt een delegatie van Joden tot de profeet met de vraag of zij moeten blijven vasten in de 5e maand (wanneer de tempel was verwoest) en de 7e maand.

De profeet: deze traditie is niet door God maar door het volk ingesteld. Zouden jullie dan nu aan God komen vragen om door te gaan? Jullie zouden geluisterd moeten hebben naar de vroegere profeten, zoals Jeremia, die zeiden: Doe recht en barmhartigheid aan de zwakken! Zo niet, dan zal ik jullie verstrooien onder de volken.

Als jullie dat zullen doen, hoef je niet meer te wenen en te vasten, noch trots te roepen om de tempel des Heeren (Zach. 7:4). Er is een nieuwe tijd en Ik zal zorgen dat de tempel herbouwd wordt.

De aanwezigheid van de tempel is dus niet een middel om rechtvaardig te worden, maar het resultaat van een rechtvaardig leven. Zo'n moreel hoogstaand leven is het waard om beloond te worden, met de aanwezigheid van de HEERE. Dat is de essentie van het hebben van de tempel.

Dus moeten wij staan naar een leven in heiligheid en gerechtigheid. Al falen wij vaak, hier streven wij Joden naar en hier dromen wij van.

Nu hebben wij geen offers meer. Onze woorden functioneren als zodanig. Net als bij Daniël, die ook geen tempel had: hij opende zijn raam en bad drie maal daags in de richting van de tempel. Ook de woorden uit de Schrift, zoals de Psalmen, zijn woorden die ons voorbereiden om woorden te spreken tot God. Die voorgesproken woorden mogen niet de woorden vanuit de diepte van ons hart vervangen, maar ze helpen ons wel om voor God te staan en te bidden tot Hem.

Een voorbeeld uit het belangrijkste gebedenboek, de Amida ('Staande voor God'): ons gebed begint met lofprijzing, daarna vragen wij om begrip (kennis), berouw, vergeving, hulp om te bestaan, gezondheid, regen voor onze gewassen, ware rechters, geen lasteraars te zijn, deel uit maken van rechtvaardige mensen. Wij bidden om individueel en gemeenschappelijk heil, om herbouw van Jeruzalem, herstel van de troon van David en de komst van de Messias. Tenslotte bidden we om gebedsverhoring.

Opmerkelijk is dat in het hoofddeel van het gebed de tempel niet voorkomt. Wij bidden niet om de tempel, maar we verwachten de heilige aanwezigheid van de HEERE als gevolg van een rechtvaardig leven op het gebed. Pas na de laatste lofprijzing aan Hem spreken we het gebed uit of wij in onze dagen de herbouw van de tempel mogen zien. We bidden om de tempel als resultaat van de herstelde relatie, niet om als middel ertoe.

In ons gebed op Jom kippur, de belangrijkste dag van het jaar, bidden we om verzoening in de herbouwde tempel en belijden we dat het nog niet zover is door onze zonden. De tempel blijft in ons hart. Ook op het eind van de Pesach-maaltijd bidden we 'volgend jaar in Jeruzalem'.

De Godsnaam, geopenbaard aan Mozes, is een toekomende tijd: Ik ben die Ik zijn zal. Het profetisch geloof is een optimistisch geloof, dat tegen al op, grote verwachtingen heeft van God. De herbouw van de tempel op de berg van Moria zal daar deel van zijn. De tempel is weg, maar we God heeft de mogelijkheid van contact met hem niet weggenomen.

Vragen uit de groep:

Hoe ervaren Joden verzoening, nu er geen tempel meer is en we inkeren tot onszelf? Antwoord: de religie van de tempel is doorgegaan, zonder tempel, in de mogelijkheid berouw te hebben, maar we missen iets wezenlijks.

Wanneer zal de tempel herbouwd worden? Dat weten we niet, maar het zal wel gebeuren.

Waar zal de tempel herbouwd worden? Heel overtuigd: op dezelfde plaats waar hij gestaan heeft.

Dr. Mulder, achteraf:

-        we kennen nu de hoofdlijnen van de tempelgedachte bij de Joden

-        er is verschil in de opvatting verzoening

-        de belijdenis dat Joden iets missen is een grote openheid




Gerard Wassink & Gertia Wolf-Van Loo

Dagverslag - Lavi / Nazareth / Kapernaum / Meer van Tiberias

Dinsdag 7 februari 2012

Lavi

Na een stevig ontbijt (7:00) en een lezing kregen we een rondleiding door de kibboets Lavi. Onze gids was Esther, een inwoner van de kibboets. De kibboets is in 1949 gesticht, met als doel het verdedigen van de belangrijke hoofdweg tussen Nazareth en Tiberias. Een kibboets is trouwens een dorpje waar men op een sterk socialistische manier samenleeft. De insteek is dat men alles gezamenlijk doet; men hoeft niet apart voor alles te betalen, maar men levert een eigen bijdrage aan het te verzetten werk. De kinderen groeien grotendeels gezamenlijk op in een soort opvanghuizen, daarnaast is er natuurlijk ook nog een school waar de jeugd vermaakt wordt. Ze slapen tegenwoordig wel thuis, bij hun ouders.

Indrukwekkend vond ik het om te merken dat zelfs in een vredig dorpje als dit de oorlogen sporen achtergelaten hebben. Men heeft 18 schuilkelders, die in 2006 nog gebruikt zijn in de oorlog met Libanon. Er is toen vijftig keer alarm geslagen. Ook bad men in deze tijd op de sabbat in twee groepen om het risico te spreiden.

We boren een objectieve bron aan voor een eindoordeel over Lavi. Kees Brouwer aan het woord: “Een aftands dorp wil ik niet zeggen. Het idee is mooi, maar zet het dan goed op poten. Hoe er voor oudere mensen gezorgd wordt vind ik mooi.” (Kees had dit graag nog iets willen nuanceren, maardit kon helaas niet meer meegenomen worden in dit verslag. De vergelijking die hij trok met Afrika is om principiële redenen verwijderd.) U kunt deze uitspraak zelf – voor zover mogelijk beoordelen d.m.v. de bijgevoegde foto’s.

Nazareth

Het volgende programma onderdeel was in Nazareth. We zijn hier naar een museum geweest waar men een beeld probeert te geven van het dagelijks leven in de tijd van Jezus. De gids was een Palestijnse christen. Interessant vond ik het om een paar ambachten te zien, hoe een bolletje wol onstaat bijvoorbeeld. Ook het zien van een wijnperskuip en een graf in een rotswand was erg verhelderend bij het spreken van de Bijbel over deze dingen.

We vragen Daan Brinkman wat voor hem in dit museum het grootste leermoment was: “Het moment in de synagoge waarbij onze arabische gids vertelde over zichzelf en zijn geloof in zijn –en ook onze- verlosser Jezus Christus. Mooi om die verbondenheid te zien die over grenzen en culturen heen gaat. Bijzonder vond ik ook zijn vraag om gebed voor de christenen in Israel. Ook zijn bedrevenheid om het evangelie te verkondigen in een vijandelijke omgeving is een voorbeeld voor ons.”

Bij Margreet Visscher krijgen we op dezelfde vraag het volgende antwoord: “De gids liet ons een soortgelijk kruis zien als waar Jezus aan gekruisigd werd. Dat was geen houten, mooi gepolijst kruis, maar een kruis van 2 halve boomstammen met grote spijkers er in. In mijn belevenis hing Jezus altijd op een grote hoogte, maar dit kruis was een kruis op ooghoogte. Toen Jezus zei ‘Vrouw, zie uw zoon, zoon zie uw moeder’, sprak Hij Maria dus op gelijke hoogte aan. Heel indrukwekkend!’

Kapernaüm

Van deze stad, aan het meer van Kinereth is nog veel over gebleven van vroeger tijden. Er zijn de zogenoemde insulae (=eilanden) te bewonderen, d.w.z. de fundamenten hiervan. Dit waren grote huizen waar meerdere kamers in waren. Van één van deze insulae wordt vermoed dat Petrus daar gewoond heeft. Dit is gaan functioneren als samenkomst ruimte voor een christelijk gemeente. Aan de fundamenten is te zien dat het een aantal keren uitgebouwd is.

Een ander bewonderenswaardig bouwwerk was een grote synagoge, dit is niet de synagoge die de Romeinnse hoofdman te Kapernaüm heeft bekostigd. Deze synagoge is van later datum. Dit bouwwerk is gebouwd op fundamenten van een oudere synagoge, dit is waarschijnlijk wel de synagoge die we kennen uit de Bijbel.

Meer van Kinereth

Hierna zjin we, na een speedbezoek aan een kerkje ter ere van de wonderbare spijziging, met een bootje over het meer van Kinereth gevaren naar Tiberias. Het weer was wat mistig/bewolkt, dus erg goed uitzicht hadden we niet, Regen hebben we alleen gehad toen we in de bus zaten. Regen is iets waar de locals trouwens erg blij mee zijn.

Dick Groenendijk

Storing

Vanwege een internet storing zijn we pas vanmiddag in staat om het verslag van gisteren te plaatsen.

Eindelijk, het moment supreme!

Amsterdam 8.00 uur. Langzaamaan druppelen de eerste bepakte en bezakte studenten en docenten bij de incheckbalie van ELAL binnen.
Het is gelukt, de NS werkte ondanks sneeuw, ijs en vorst mee en iedereen kan op tijd inchecken. Inchecken bij ELAL betekend allereerst een spervuur van vragen beantwoorden en vervolgens de koffer afgeven en de boardingpas afhalen.

En dan begint ’t pas. Strikte controle van handbagage, laarzen uit, broekriem af en dat onder toeziend oog van zwaarbewapende marechausse. Het ziet er serieus uit; enfin zonder problemen komen we allemaal aan boord van het vliegtuig en stipt op tijd kiezen we het luchtruim. Een mooie vlucht boven een zonovergoten witbesneeuwd Noord-Europa. Prima service van het cabinepersoneel en lekker eten.

Enfin, om 17.25 locale tijd landen we op Ben-Goerion (Tel Aviv). Daarna een busreis van 2 uur naar Noord-Israel, helaas in het donker. De gids verteld dat de weg loopt door het Karmelgebergte naar de vlakte van Jisreel langs Tabor en Gilboa en uiteindelijk Kibbutz Lavi, onze eerste pleisterplaats. Prima kosher eten en nu de dag met elkaar bespreken (en verslaan voor het weblog in de lobby van de kibbutz).

Israël, Kibbutz Lavi, 6 februari 2012
Hans van Vulpen

Nog 5 nachtjes slapen.

Deze opmerking kreeg ik vandaag een paar keer van de kinderen te horen. Terwijl zij er naar uitzien om het ijs op te gaan en te gaan schaatsen, groeit bij anderen meer het uitzien naar de reis naar Israel. 


Dat uitzien wordt ook gevoed door de diverse mailtjes die de Israelgangers mogen ontvangen. Je kan die mailtjes vergelijken met de heerlijke geuren die uit een keuken kunnen komen als het eten bereid wordt.

Een voorbeeld. Vandaag werd gemaild dat de organisatoren er geslaagd in zijn om gezinnen te vinden waar 20 a 22 mensen een sabbatsmaaltijd kunnen meemaken na de synagogedienst op vrijdagavond. Voor anderen is het mogelijk om een sabbatsmaaltijd mee te maken in de synagoge zelf. Bijzonder dat dit mogelijk is. 


Zo zie je dat de organisatoren druk bezig zijn om alles te stroomlijnen voor de reis. 


Mooi zijn ook de verwachtingen die diverse mensen hebben. Één van de deelnemers gaf haar verwachtingen zo weer:

"Ik verheug mij om de natuur, de cultuur te zien en de ontmoetingen. Daarnaast hoop ik een Hebreeuwstalige Astrix en Oblix zien te krijgen."

Prof. dr. Peels verwoordt het zo:

"Ik hoop op boeiende visits, mooie gesprekken, lekkere falafels, hartelijke uitwisseling theologische verdieping en geestelijke verreiking."   

Kortom mooie verwachtingen. Terwijl de koude de Lage Landen zal doortrekken en velen een poging zullen doen om te gaan schaatsen, kijken de Israelgangers steeds meer uit.